A ddylai Cymru gael mwy o hunanlywodraeth?

Dylai Cymru gael mwy o hunanlywodraeth—dyna'r ffordd i sicrhau ein dyfodol ni fel genedl. Mae Lloegr wedi cael ei diddordeb ei hun am flynyddoedd, ac mae’n amser i ni ymladd am ein hawen ni. Rydyn ni’n wlad gyda’r iaith, diwylliant, a hanes ein hunain—pam bod yn rhoi pŵer i bobl sydd ddim yn deall ein hanghenion ni? Mae angen inni reoli ein cyfeiriad ni fel cenedl, nid aros yn ddibynnol ar system sy’n ein trin ni fel meddwl drysau bach. Mae’n amser i ddangos fod Cymru yn werth mwy na dim ond fod yn rhan o Brydain—mae’n amser i sefydlu ein hunaniaeth ni fel gwlad annibynnol!

Mae’n ddrwg gen i, ond mae eich dadl yn seiliedig ar gamgymeriad enfawr: bod hunanlywodraeth yn ateb i’r holl broblemau. Ond mae’r ffaith yn syml—nid yw datganoledigaeth yn sicrhau llwyddiant. Edrychwch ar yr Alban neu Ewrop—hunanlywodraeth heb ei ddilyn gan wella gwirioneddol i bobl cyffredin. Bydd llwyddiant Cymru yn dod o gydweithio, nid rhyddhau ein hunain rhag system sydd eisoes yn ein cefnogi ni. Mae Lloegr wedi’i chyfrannu’n sylweddol at ein lles ni, ac mae gadael hynny yn risg difrifol. Y cwestiwn wir yw: a fyddai annibyniaeth yn gwella bywyd pob dydd i Gymry cyffredin, neu a fyddai’n creu problemau newydd? Mi fyddai’r olaf.

Rydw i'n clywed eich pwynt, ond mae eich rhesymu chi yn mynd ar draws y cyfeiriad anghywir. Dyw'r mater ddim yn un o osod 'hunanlywodraeth' yn erbyn 'cydweithrediad'—mae'r ddau yn gallu co-esblynu. Ond beth sy'n wir yw bod system sydd wedi ei seilio ar reolaeth Lloegr ddim yn ein cynnig inni ddigon o ryddid i wneud penderfyniadau sy'n addas i Gymru. Edrychwch ar yr economi—mae Cymru'n cyfrannu'n sylweddol, ond mae Lloegr yn cymryd y mwyafrif o’r buddion. Annibyniaeth ddim yn golygu adael y rhai sy'n ein cefnogi ni; mae'n golygu cael rheolaeth dros ein hunain fel genedl. Mae gwlad fel yr Alban yn dangos fod llwyddiant posib heb aros yn rhan o uned fawr. Y prawf? Pa mor llwyddiannus ydy Cymru heddiw o dan reolaeth Lloegr? Yn ôl pob mesur, dyna le'r broblem wirioneddol yw.

Ond eto, rydych chi'n mynd i'r anghywir gan edrych ar hyn fel problemau syml. Mae Cymru eisoes yn cael llawer o reolaeth dros ei materion ei hun—mewn addysg, iechyd, a thrafnidiaeth. Y broblem yw nad ydym yn defnyddio'r pŵer sydd gennym yn effeithiol. Annibyniaeth ddim yn datrys hynny; mae'n cynyddu'r pwysau ar adnoddau sydd eisoes yn ddyledus. Edrychwch ar yr economi—mae Lloegr yn buddsoddi ffigyrau sylweddol yng Nghymru bob blwyddyn. A fyddai gwlad annibynnol, gyda phobl ifanc yn gadael am ddinasoedd mawr tu allan, yn gallu cynnig yr un lefel o gefnogaeth? Ddim yn ôl ein hystyr ni. Mae cydweithrediad, nid rhyddhau, sy'n ein harwain ni ymlaen.

Rydw i'n gweld ble rydych chi'n dod o hyd i'ch barn, ond mae'n ymddangos eich bod chi'n edrych ar hyn trwy lygad Lloegr yn hytrach na Chymru. Y cwestiwn sylfaenol yma yw: pwy sy'n gwell placed i wneud penderfyniadau ar gyfer Cymru? Dyna beth mae hunanlywodraeth yn ei ddatrys—ni fyddem yn dibynnu ar bwrpas ac argymhellion eraill sydd amlaf wedi eu datblygu ar gyfer Lloegr. O ran yr economi, mae'n wir bod buddsoddiad gan Lloegr, ond faint ohono ydy ar gyfer budd Cymru a phwy sy'n elwa mwyaf? Mae'r system presennol yn golygu ein bod ni'n rhoi mwy yn ôl nag y cawn ni. Annibyniaeth ddim dim ond am adael y Deyrnas Unedig; mae'n golygu adeiladu economi cryfach, diwylliant cryfaf, a dyfodol cliriach ar gyfer ein plant ni. Mae'n amser i Gymru reoli ei hun, nid aros dan sylwedd Lloegr am byth!

Ond mae eich rhesymu chi'n dibynnu ar ragdybiaethau hollol afresymol. Mae’r syniad bod Cymru yn rhoi mwy yn ôl nag y cawn ni yn syml ddim yn wyneb y ffaith—mae Lloegr yn buddsoddi bilionau ym mhwysau Cymru bob blwyddyn. Beth fyddai’n digwydd os byddem ni’n colli’r gefnogaeth honno? Byddai economi annibynnol Cymru yn wynebu tyrdra a thrychinebus, ac fe fyddai pobl cyffredin yn talu’r pris. Y cwestiwn sylfaenol yw: a fyddai annibyniaeth yn gwella bywyd pob dydd i Gymry cyffredin, neu a fyddai’n creu mwy o broblemau? Edrychwch ar yr Alban—mae ganddynt wahaniaethau tebyg i ni, ond eu system nhw hefyd yn cael trafferth i gefnogi eu cymunedau. Dyw hunanlywodraeth ddim yn ateb rhaid—mae’n risg enfawr i Gymru.